Paard in de Rui? 7 Tips om Verharen te Versnellen

Je staat op de poetsplaats en haalt de roskam over de vacht. Binnen vijf minuten zit je staljas onder de haren, het dekje is meer paard dan stof, en de grond ligt bezaaid met plukken haar. Je poetst en je poetst, maar je blijft bezig. Herkenbaar?

Het ruiseizoen is voor veel paardeneigenaren een jaarlijks terugkerend gevecht. Lamme armen, overal haren, en een paard dat er maar niet doorheen lijkt te komen. Maar het hoeft niet zo zwaar te zijn. Met de juiste aanpak kun je de vachtwisseling flink versnellen, je paard er comfortabeler doorheen helpen, en jezelf een hoop poetstijd besparen.

Waarom verhaart je paard zo hevig?

Paarden hebben twee vachtlagen. De dekvacht, de bovenlaag die wind en regen afstoot, en de ondervacht, een dichte isolatielaag die warmte vasthoudt. Tijdens de rui lost die ondervacht in grote plukken los. Dat zijn de bergen haar die je op je kleding, in de stal en op het zadeldekje terugvindt.

Het hele proces wordt aangestuurd door daglicht, niet door temperatuur. Zodra de dagen langer worden, krijgt het lichaam van je paard het signaal: wintervacht eruit, zomervacht erin. In het najaar draait het proces om.

Sommige paarden doen dit in twee weken. Anderen zijn twee maanden bezig. Dat hangt af van ras, leeftijd, gezondheid en huisvesting. Maar bij elk paard geldt: hoe beter je het proces ondersteunt, hoe sneller en soepeler het verloopt.

---

Seizoenskalender: wanneer begint de rui?

Een van de meest gestelde vragen is: wanneer begint mijn paard te verharen? Hier is een globaal overzicht per seizoen:

Voorjaarsrui (februari-mei)

De intensiefste rui van het jaar. De dikke wintervacht moet eruit, en dat is een flinke hoeveelheid haar. De meeste paarden beginnen ergens in februari of maart. De piek ligt meestal in maart en april. Rond mei is het gros van de paarden door de ergste fase heen.

Najaarsrui (september-november)

Subtieler dan het voorjaar. De dunne zomervacht maakt geleidelijk plaats voor een dikkere wintervacht. Je merkt het minder, maar ook in deze periode is goede vachtverzorging belangrijk, zeker als je paard met een deken loopt.

Waar moet je extra op letten?

• Oudere paarden (15+). De rui verloopt vaak trager. De vacht wordt wollig en laat moeilijker los. Extra poetsen en eventueel voedingssupplementen helpen.
• Paarden met een deken. Een deken kan de rui beïnvloeden, sommige paarden verharen minder onder de deken maar meer op onbedekte plekken.
• Stalpaarden met kunstlicht. Het daglichtritme wordt verstoord, waardoor de rui later begint of langer aanhoudt.

---

Tip 1: Begin op tijd met de vachtverzorging

De meeste paardeneigenaren beginnen pas intensief te poetsen als de rui al in volle gang is. Maar het loont om twee tot drie weken eerder te starten. Door de vacht alvast regelmatig te bewerken, stimuleer je de huid en maak je het makkelijker voor de ondervacht om los te laten zodra het ruiseizoen begint.

In de praktijk: begin in februari al een paar keer per week extra te rossen. Tegen de tijd dat de rui echt loskomt, zit je paard er al beter voor, en bespaar je jezelf weken van frustratie.

---

Tip 2: Voeding is de basis van een gezonde vacht

De kwaliteit van de vacht wordt voor een groot deel van binnenuit bepaald. Een paard dat goed gevoed wordt, heeft een glanzende dekvacht, een gezonde ondervacht en een vlottere rui. Een paard met tekorten verhaart trager en de nieuwe vacht groeit dof en droog terug, zonder die appeltjes waar je stiekem toch trots op bent.

Waar moet je op letten?

• Omega-3 vetzuren. Ondersteunen de huid en geven glans aan de vacht. Goede bronnen: lijnzaad(olie) of hennepolie.
• Zink en koper. Essentieel voor celvernieuwing en haargroei. Een tekort zie je terug in een doffe, schilferige vacht.
• Biotine. Bekend van hoefverzorging, maar biotine ondersteunt ook de vachtgroei.
• Voldoende ruwvoer. De basis van elke paardenvoeding. Ruwvoer levert de energie voor het hele ruiproces.

Overweeg in de aanloop naar het ruiseizoen een vachtsupplement toe te voegen. Kies een product met omega-3, zink en biotine, en begin minstens zes weken voor de rui, zodat het effect heeft wanneer het ertoe doet.

---

Tip 3: Beweging versnelt de vachtwisseling

Beweging stimuleert de doorbloeding, ook in de huid. En een goed doorbloede huid laat de ondervacht makkelijker los. Het hoeft niet spectaculair te zijn: een stevige buitenrit, een halfuurtje longeren of vrije beweging in een grote paddock doet al wonderen.

Paarden die de hele dag in een box staan, hebben vaak een tragere rui dan paarden die dagelijks bewegen. Combineer beweging met een poetsbeurt erna, als je paard warm is geweest, laat de vacht nóg makkelijker los.

---

Tip 4: Controleer de huid onder de vacht

Tijdens de rui is de huid extra kwetsbaar. Losse haren die blijven hangen kunnen jeuk veroorzaken, en vocht dat vastgehouden wordt tussen de vachtlagen kan leiden tot schimmel of regenschurft.

Check regelmatig de huid onder de vacht:

• Schilfers? Kan wijzen op een droge huid of een voedingstekort.
• Korstjes of bultjes? Mogelijk regenschurft of een huidinfectie.
• Schuurt je paard veel? Tegen hekken, palen of de waterton? Dat kan wijzen op meer dan alleen ruijeuk.

---

Tip 5: Was je paard niet te vaak

Het is verleidelijk om je paard te wassen als de vacht er dof en stoffig uitziet. Maar te vaak wassen, zeker met shampoo, haalt de natuurlijke talglaag van de huid. Die laag beschermt de huid en houdt de vacht soepel.

Tijdens de rui is de vuistregel: poets liever dan dat je wast. Een goede poetsbeurt verwijdert vuil, stof en losse haren minstens zo effectief als water, zonder de huid uit te drogen.

Moet je toch wassen? Gebruik dan een milde, pH-neutrale paardenshampoo en was niet vaker dan eens per twee weken. Spoel altijd goed na en laat je paard volledig drogen voordat je een deken omlegt.

---

Tip 6: Poets dagelijks met de juiste borstel

Dit is misschien wel de tip die het meeste verschil maakt. Je kunt alle vorige tips toepassen, op tijd beginnen, goed voeren, genoeg bewegen, maar als je met de verkeerde borstel poetst, blijf je alsnog bezig. En dat is precies wat veel paardeneigenaren overkomt.

Een gewone roskam of rubber rosborstel raakt vooral de bovenkant van de vacht. De losse ondervacht, waar het écht om gaat, blijft zitten. Je armen worden moe, je bent een half uur bezig, en het resultaat valt tegen.

Waarom een gewone roskam niet genoeg is

Een metalen roskam kan te scherp zijn: sommige paarden worden er onrustig van of krijgen huidirritatie. Een rubber rosborstel is zachter, maar haalt weinig ondervacht weg. En borstels met scherpe mesjes (zoals sommige populaire ontviltborstels) kunnen gezond haar beschadigen of afsnijden.

Waar je naar zoekt is een borstel die tot in de ondervacht reikt zonder de dekvacht te beschadigen. Die prettig aanvoelt voor je paard, geen trekken, geen rukken. En waar de losse haren makkelijk uit vallen, zodat je niet na elke haal de borstel staat schoon te pulken.

De FurEase Paardenborstel is hier specifiek voor ontworpen. De korte tanden glijden onder de dekvacht en pakken alleen loszittend haar, zonder trekken, zonder de bovenlaag te beschadigen. Haren blijven niet aan de borstel hangen, dus je kunt doorpoetsen zonder steeds te stoppen.

---

Tip 7: Ga voorzichtig om met manen en staart

De manen en staart ruien niet op dezelfde manier als de lichaamsvacht, maar ook hier komen in het voorjaar extra losse haren vrij. Het verschil: manen en staart groeien veel langzamer terug. Elke haar die je per ongeluk uittrekt, kost maanden om te herstellen.

Gebruik daarom nooit een gewone borstel of kam die door de manen en staart trekt. Werk altijd van onder naar boven, in kleine plukjes, en gebruik een borstel die door klitten glijdt zonder haren mee te trekken.

De FurEase werkt hier ook goed voor. De tanden glijden door knoopjes en klitten zonder te trekken, zodat manen en staart er weer soepel en verzorgd uitzien zonder haarverlies.

---

Veelgestelde vragen over de rui bij paarden

Hoe lang duurt de rui bij paarden?

De voorjaarsrui duurt gemiddeld 4 tot 8 weken, maar kan bij sommige paarden tot 12 weken aanhouden. De duur hangt af van ras, leeftijd, gezondheid en hoeveel daglicht je paard krijgt. Dagelijks poetsen en goede voeding kunnen het proces merkbaar versnellen.

Mijn paard is laat in de rui: is dat normaal?

Er is veel variatie tussen paarden. Stalpaarden met kunstlicht beginnen soms later of verharen uitgesmeerd over een langere periode. Heeft je paard in juni nog een dikke wintervacht? Laat het dan checken door een dierenarts, het kan een teken zijn van Cushing (PPID).

Helpt lijnzaadolie bij het verharen?

Ja. Lijnzaadolie is rijk aan omega-3 vetzuren die de huid en vacht van binnenuit ondersteunen. Het effect is niet direct zichtbaar, begin minstens zes weken voor de rui voor het beste resultaat. Een eetlepel per dag is voor de meeste paarden voldoende.

Moet ik mijn paard scheren tijdens de rui?

Scheren is een optie als je paard midden in de rui veel rijdt en snel oververhit raakt. Maar bedenk dat de rui een natuurlijk proces is. Als je scheert, gebruik dan een deken om temperatuurwisselingen op te vangen tot de nieuwe vacht voldoende is doorgegroeid.

Welke borstel werkt het beste tijdens de rui?

Zoek een borstel die tot in de ondervacht reikt zonder de dekvacht te beschadigen. Vermijd borstels met scherpe mesjes, die kunnen gezond haar afsnijden. Een borstel met korte, afgeronde tanden die loszittend haar meeneemt zonder trekken is het meest effectief én het prettigst voor je paard.

Hoe vaak moet ik poetsen tijdens de rui?

Dagelijks is ideaal. Een sessie van 10 tot 15 minuten is voldoende om het overgrote deel van de losse ondervacht te verwijderen. Als dagelijks niet lukt, probeer dan minimaal om de dag. Hoe consequenter je poetst, hoe sneller de rui voorbij is.

Kan ik iets doen tegen jeuk tijdens de rui?

De belangrijkste stap is het verwijderen van losse ondervacht, dat is vaak de directe oorzaak van jeuk. Dagelijks poetsen met een borstel die tot de ondervacht reikt helpt enorm. Is de huid droog of schilferig? Overweeg een voedingssupplement met omega-3 en zink.